Cảm biến áp suất lốp là gì?
Cảm biến áp suất lốp (Tire Pressure Sensor) là một phần của hệ thống cảnh báo áp suất lốp (Tire Pressure Monitoring System, được gọi tắt là TPMS). Cảm biến áp suất lốp được lắp đặt trên xe và là một van bơm hơi tích hợp bộ phát tín hiệu. Hệ thống TPMS sẽ lấy tín hiệu từ cảm biến và hiển thị giá trị áp suất lốp trên màn hình taplo của xe. Khi lốp mất áp suất không khí, TPMS sẽ thông báo cho người điều khiển bằng đèn cảnh báo lốp bị xẹp.
Việc kiểm soát áp suất lốp ô tô rất quan trọng trong việc vận hành xe. Lốp không được bơm căng đúng cách (bao gồm cả bơm quá nhiều hay bơm quá ít hơi) dẫn đến lốp mòn không đều và mòn nhanh hơn, làm giảm tuổi thọ và ảnh hưởng đến an toàn khi lái xe. Áp suất lốp không đồng đều gây mất tính ổn định và êm ái khi vận hành và điều khiển xe, làm lốp dễ bị hư hỏng trên các điều kiện đường khác nhau. Sử dụng xe với lốp có áp suất khác nhau (do bơm lốp không đều hoặc lốp bị xì hơi) gây khó khăn khi điều khiển xe và ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn.
Trang bị hệ thống cảnh báo áp suất lốp là một phương pháp quan trọng trong việc chăm sóc lốp ô tô và đảm bảo lốp không hoạt động ở mức nguy hiểm, giúp tiết kiệm nhiên liệu và mang lại cảm giác thoải mái cho người điều khiển. Đó cũng là lý do TPMS trở thành phần bắt buộc trong việc sản xuất xe ô tô ở Mỹ từ năm 2008.

Cấu tạo bộ cảm biến áp suất lốp ô tô
Hiện nay có nhiều loại cảm biến áp suất lốp ô tô khác nhau, nhưng cấu tạo chung thường bao gồm 3 bộ phận cơ bản như sau:
Cụm van cảm biến
Cụm van cảm biến được tích hợp trên vành xe thay thế cho van bơm hơi thông thường. Cấu tạo bao gồm một viên pin lithium cấp nguồn và một bộ phát tín hiệu điện từ. Bộ phát tín hiệu này có thể được lắp đặt bên trong hoặc bên ngoài lốp xe và có chức năng đo áp suất của 4 lốp xe.
Bộ xử lý trung tâm
Bộ xử lý trung tâm thu nhận và xử lý tín hiệu từ 4 cảm biến áp suất lốp, sau đó hiển thị thông số lốp trên màn hình riêng hoặc trên màn hình trên xe ô tô, điện thoại,… Bộ xử lý trung tâm được coi là “bộ não” của cảm biến áp suất lốp.
Màn hình hiển thị thông số
Màn hình hiển thị thông số hiển thị các thông tin về áp suất và nhiệt độ của 4 lốp xe (hoặc 5, tuỳ loại). Hiện nay, các hệ thống cảnh báo áp suất lốp trên xe có thể hiển thị áp suất lốp trên màn hình đồng hồ hoặc màn hình giải trí. Một số TPMS được lắp thêm như phụ kiện có thể không có màn hình hiển thị, thay vào đó kết nối trực tiếp với màn hình trên xe hoặc tích hợp trên điện thoại hoặc đồng hồ thông minh. Việc bỏ màn hình này được cho là giúp giám sát áp suất lốp được tối ưu hơn.

Phân loại cảm biến áp suất lốp
Cảm biến áp suất lốp gián tiếp (i – TPMS – indirect Tire Pressure Monitoring System)
Loại cảm biến áp suất lốp TPMS này không đo áp suất lốp bằng phương pháp vật lý mà đo tốc độ quay của bánh xe và một số thông số khác để báo kết quả cho người lái.
Nguyên lý hoạt động chủ yếu của nó như sau: Lốp không hơi thường có đường kính nhỏ hơn, từ đó dẫn đến sự chênh lệch vận tốc quay so với lốp bơm căng. Chính cảm biến tích hợp trên hệ thống phanh ABS và hệ thống ESC sẽ đo chỉ số này.
Cảm biến áp suất lốp trực tiếp (d – TPMS – direct Tire Pressure Monitoring System)
Loại cảm biến áp suất lốp TPMS này đo áp suất lốp bằng phương pháp vật lý, được gắn vào đầu van lốp và đo lượng khí trong lốp. Thông thường, các cảm biến áp suất lốp trực tiếp sẽ truyền tín hiệu giữa các cảm biến đến một bộ điều khiển trung tâm hoặc thông qua ứng dụng trên điện thoại.
Cảm biến áp suất lốp trực tiếp được chia thành 2 loại:
Cảm biến áp suất lốp van trong
Cảm biến áp suất lốp van trong được thiết kế như chiếc van và có đầu dài ở cuối. Bên trong là cảm biến và bộ phát tín hiệu đến bộ xử lý trung tâm. Với loại cảm biến này, người lái có thể bơm lốp bình thường mà không cần thay đổi cảm biến. Tuy nhiên, cảm biến áp suất lốp van trong cũng có một số hạn chế như:
- Phải tháo lốp để thay thế hoặc kiểm tra lại cảm biến.
- Phải tháo phần che mạch khi thay pin, làm giảm độ chính xác của cảm biến.
Cảm biến áp suất lốp van ngoài
Cảm biến áp suất lốp van ngoài có hình dạng như nắp chai được gắn bên ngoài của van xe. Các cảm biến sẽ truyền thông tin về áp suất lốp đến bộ điều khiển trung tâm và thông báo chỉ số lốp cho người lái.
Ưu điểm của loại cảm biến này bao gồm dễ dàng lắp đặt, thay pin và có tính năng khóa cứng đầu nối cảm biến để chống trộm, chống rung lắc, chống bụi và chống nước. Tuy nhiên, cảm biến áp suất lốp van ngoài cũng có nhược điểm như cần dụng cụ mở van cảm biến khi bơm lốp và dễ hư hỏng do tác động bên ngoài. Ngoài ra, loại cảm biến này thường được lắp đặt như phụ kiện không can thiệp vào hệ thống trên xe, nên cần cân bằng lại bánh xe để đảm bảo vận hành.
Có nên lắp cảm biến áp suất lốp ô tô không?
Hiện nay, TPMS được coi là một tiêu chuẩn an toàn, nên nhiều nhà sản xuất ô tô trang bị TPMS sẵn trên các mẫu xe như Toyota Corolla Cross, Toyota Camry, Toyota Land Cruiser,… Tuy nhiên, đối với những xe không được trang bị TPMS sẵn có, người dùng có thể lắp đặt thêm TPMS với mức chi phí phù hợp. Có 3 lý do chính để bạn lắp đặt TPMS cho xe ô tô:
- Kéo dài tuổi thọ lốp: Khi sử dụng TPMS, bạn có thể dễ dàng phát hiện các sự cố liên quan đến lốp xe như lốp bị đâm thủng, rò rỉ van,… để có biện pháp xử lý kịp thời, giúp lốp bền hơn.
- Đảm bảo an toàn cho người lái: Khi áp suất lốp lệch nhau lớn (lốp xì hơi hoặc lốp không được bơm đều), xe sẽ mất cân bằng, ảnh hưởng đến sự êm ái và an toàn khi lái xe. TPMS giúp theo dõi áp suất lốp thường xuyên, đảm bảo giữ áp suất ổn định, đảm bảo an toàn cho người lái và người tham gia giao thông.
- Tiết kiệm nhiên liệu và bảo vệ môi trường: Một nghiên cứu của Cơ quan An toàn Giao thông Cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA) cho thấy khi áp suất lốp giảm 1%, tiết kiệm nhiên liệu giảm 0,3%. Vì vậy, duy trì áp suất lốp ở mức tiêu chuẩn giúp giảm tiêu thụ nhiên liệu và khí thải.

Kinh nghiệm chọn mua cảm biến áp suất lốp ô tô nên biết
Tùy theo nhu cầu sử dụng, bạn có thể lựa chọn một bộ cảm biến phù hợp. Dưới đây là một số kinh nghiệm chọn mua:
Cảm biến áp suất lốp gắn trong hay gắn ngoài
Cảm biến áp suất lốp ô tô có 2 loại: cảm biến áp suất lốp gắn trong và cảm biến áp suất lốp gắn ngoài. Mỗi loại có ưu điểm và nhược điểm riêng.
- Cảm biến áp suất lốp gắn trong: Được lắp trong lốp xe, có khả năng chống mất trộm và tiện lợi khi bơm lốp vì tích hợp van bơm hơi.
- Cảm biến áp suất lốp gắn ngoài: Dễ dàng lắp đặt, thay pin và có tính năng kháng nước, chống trộm. Tuy nhiên, cần dụng cụ mở van khi bơm lốp và dễ hư hỏng do tác động bên ngoài.
Nên cài đặt cảm biến có màn hình rời hay không màn hình
Cảm biến áp suất lốp có thể có màn hình rời hoặc không màn hình.
- Cảm biến áp suất lốp có màn hình rời: Có thể lắp màn hình ở nhiều vị trí khác nhau trong xe để theo dõi áp suất lốp.
- Cảm biến áp suất lốp không màn hình: Có thể kết nối với màn hình trung tâm của xe hoặc ứng dụng trên điện thoại hoặc đồng hồ thông minh.
Cảm biến áp suất lốp sử dụng pin sạc hay năng lượng mặt trời
Pin của cảm biến áp suất lốp có thể sạc bằng ánh sáng mặt trời, đảm bảo nguồn cung cấp liên tục khi di chuyển và giúp tiết kiệm cổng sạc điện trên xe.
Cảm biến áp suất lốp kháng nước
Lựa chọn cảm biến áp suất lốp có khả năng kháng nước cao để đảm bảo hoạt động tốt trong điều kiện môi trường khắc nghiệt.
Độ bền của cảm biến áp suất lốp
Chọn cảm biến áp suất lốp được làm từ các vật liệu như thép không gỉ, lithium ion để đảm bảo độ bền và chất lượng.
Khả năng lắp đặt của cảm biến áp suất lốp
Van cảm biến áp suất lốp có cấu trúc giống chìa khóa và cần lắp vào đầu van. Lắp đặt dễ dàng mà không cần dụng cụ đặc biệt.
Giá của cảm biến áp suất
Lựa chọn cảm biến áp suất lốp phù hợp với nhu cầu và có giá hợp lý, tùy thuộc vào tính năng, xuất xứ và chất lượng.

Hướng dẫn lắp đặt cảm biến áp suất lốp đúng cách
Mỗi loại cảm biến áp suất lốp có phương thức lắp đặt khác nhau. Dưới đây là hướng dẫn cơ bản:
Cách lắp đặt cảm biến áp suất lốp van ngoài
Cách lắp đặt cảm biến áp suất lốp van ngoài khá đơn giản:
- Tháo van gốc của xe và khóa đai ốc vào.
- Lắp đặt van cảm biến theo các ký hiệu tương ứng với 4 lốp.
- Sử dụng cờ lê chuyên dụng để khóa chặt đai ốc.
- Kiểm tra bằng cách đổ nước xà phòng lên van. Nếu có bong bóng khí, vặn chặt hơn.
Cách lắp đặt cảm biến áp suất lốp van trong
Lắp đặt cảm biến áp suất lốp van trong phức tạp hơn:
- Tháo lốp xe và sử dụng dụng cụ để tháo lốp ra khỏi vành.
- Cắt bỏ phần cao su ở chân van và tháo van gốc ra khỏi lốp.
- Lắp van cảm biến vào từng bánh xe, sau đó bơm lốp để kích hoạt và lắp mũ che van.
- Cân bằng động và lắp lại lốp.
Cảm biến áp suất lốp không chỉ đảm bảo an toàn mà còn giúp lốp bền hơn và tiết kiệm nhiên liệu. Việc lắp đặt TPMS cho xe ô tô là rất cần thiết. Hi vọng bài viết đã mang lại cho bạn những thông tin hữu ích.



